Bu yazımızda, 4. sınıf Hecce Yayıncılık Sosyal Bilgiler ders kitabının “Çevremi Keşfediyorum” ünitesine ait 77, 78 ve 79. sayfa cevaplarını kapsamlı bir şekilde ele almaktadır. Temel odak noktası, çevremizdeki doğal (insan eliyle yapılmamış) ve beşerî (insanların emeğiyle oluşturulmuş) unsurları ayırt edebilmektir. Sayfa 77’de doğal çevre unsurlarına örnekler verilirken; sayfa 78’de önceki derslerde gezilen yerlerin bu iki kategoriye göre ayrıştırılması yapılmaktadır. Sayfa 79’da ise okuduğunu anlama (mektup analizi) ve gözlem (mahalle gezintisi) becerileri üzerinden doğal ve beşerî unsurların pratikte nasıl tespit edileceği tablolarla gösterilmiştir. Sayfanın sonunda ise bir sonraki konunun temelini oluşturan “hava gözlemleri” konusu araştırılmıştır.
4.Sınıf Hecce Yayıncılık Sosyal Bilgiler Ders Kitabı 77-78-79. Sayfa Cevapları Çevremi Keşfediyorum
Sosyal Bilgiler dersinin en keyifli konularından biri olan “Çevremi Keşfediyorum” ünitesinde, bulunduğumuz coğrafyanın bize sunduğu güzellikleri ve insanların bu coğrafya üzerindeki izlerini inceliyoruz. Çevremizde gördüğümüz her şey ya doğanın binlerce yıllık eseri ya da insanların ihtiyaçlarını karşılamak için uğraş vererek ortaya çıkardığı beşerî unsurlardır. Şimdi bu sayfalardaki etkinlikler adım adım, detaylı ve zenginleştirilmiş açıklamalarla inceleyelim.
4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 77 Cevapları Hecce Yayıncılık
Hazırlanalım
Soru: Yaşadığınız yerde insanlar tarafından oluşturulmamış ne gibi unsurlar vardır? Örnekler vererek söyleyiniz.
Cevap: Doğanın kendi kendine oluşturduğu, içine hiçbir insan müdahalesi olmayan ve yeryüzünün şekillenmesiyle ortaya çıkan bu unsurlara “doğal unsurlar” diyoruz. Yaşadığım yerde bu tür çok fazla eşsiz doğal güzellik bulunmaktadır. Öncelikle yerçekimi etkisiyle yükselen ve üzerlerinde ağaçlarla kaplı devasa dağlarımız var. Dağların eteklerinde ve vadilerde binlerce yıldır birikerek oluşan berrak göller mevcut. Ağaçların, bitki örtüsünün yoğun olduğu ve kuşların yuvalama alanı olan ormanlık bölgeler çevremizi süslüyor. Ayrıca yeryüzünün içinden çıkan suların yüksek yerlerden dökülerek oluşturduğu, doğanın muhteşem bir ses ve görüntü şöleni sunan şelaleler de yaşadığım yerin doğal unsurları arasındadır. Örnek olarak çevremizde doğal yapısıyla ünlü Aladağ Küp Şelalesi, Kapuzbaşı Şelalesi ve doğal güzellikleriyle öne çıkan Menge gibi harika lokasyonları gösterebilirim. Bunların hiçbiri bir fabrikada üretilmemiş, tamamen doğanın kendi dinamikleriyle (rüzgar, su, toprak hareketleri vb.) şekillenmiştir.
4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 78 Cevapları Hecce Yayıncılık
Söyleyelim
Soru: Konuya hazırlık çalışmasında ailenizle birlikte ziyaret ettiğiniz yerleri ve bu yerlerin özelliklerini yazmıştınız. Bunlardan hangilerinin doğal hangilerinin beşerî unsur olduğunu söyleyiniz.
Cevap: Ailemle birlikte yapmış olduğum gezilerde genellikle parklar, müzeler, tarihi camiler, alışveriş merkezleri ve yollar gibi insan yapısı mekânları ziyaret ettim. Bu yüzden gittiğim yerlerin büyük çoğunluğu “beşerî unsur” kategorisine girmektedir. Beşerî unsurlar, insanların yaşamlarını kolaylaştırmak, barınmak, eğlenmek veya ibadet etmek amacıyla kendi emeklerini ve bilimlerini kullanarak inşa ettikleri yapılardır. Örneğin gittiğim müzeler ve tarihi yapılar, yüzyıllar önce yaşamış insanların mimari becerilerini yansıtan beşerî unsurlardır. Ziyaret ettiğim parklar da topraklandırılmış, içine insanların diktiği ağaçlar ve çiçekler yerleştirilmiş, yürüyüş yolları yapılmış alanlar olduğu için doğal görünse de aslında beşerî unsurdur. Eğer gezilerimizde doğrudan insan dokunuşu olmayan, el değmemiş bir orman içi veya doğal bir göl kenarı yürüyüşü yapmasaydık, gördüğümüz şeyler doğal unsur olabilirdi ancak benim gezim tamamen insan eserleri üzerineydi.
4. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Sayfa 79 Cevapları Hecce Yayıncılık
6. Etkinlik
Soru: Aşağıdaki mektubu okuyunuz. Mektupta geçen doğal unsurların altını yeşil, beşerî unsurların altını mavi kalemle çiziniz.
Cevap: Bu etkinlikte bize gönderilen mektupta yer alan kelimeleri iyi analiz etmemiz gerekiyor. Doğal unsurlar yeşil kalemle, beşerî unsurlar ise mavi kalemle çizilecektir. (Aşağıdaki metinde doğal unsurlar yeşil zeminle, beşerî unsurlar ise mavi zeminle belirtilmiştir. Siz kitabınızda talimata uygun olarak sadece altlarını çizeceksiniz):
Örnek Mektup Analizi: Mektupta geçen “deniz, kumsal, güneş, denizin maviliği” gibi ifadeler doğanın bir parçası olduğu için doğal unsurlardır. Buna karşılık; “yalı, köşk, köprü, yol” gibi ifadeler ise mühendislik ve mimari becerisiyle insanlar tarafından inşa edildiği için beşerî unsurlardır.
Deneyelim
Soru: Mahallenizde bir gezintiye çıkınız. Hangi doğal ve beşerî unsurlarla karşılaştınız? Aşağıda verilen örnek tablodaki gibi tablolaştırınız.
Cevap: Mahallemde yaptığım kısa ama dikkatli bir gezinti sırasında hem doğanın izlerini hem de insanların mahalleyi yaşanır kılan dokunuşlarını gözlemledim. Bu gözlemlerimi aşağıdaki tabloda kategorilere ayırdım:
Tablonun Detaylı ve Zenginleştirilmiş Hali (Kendi Çalışmanız İçin Örnekler):
| Doğal Unsurlar (Yeşil ile çizilecek / yazılacak) |
Beşerî Unsurlar (Mavi ile çizilecek / yazılacak) |
|---|---|
| – Gökyüzü ve üzerindeki bulutlar – Rüzgarın esinti etkisi – Mahalledeki eski ve yüksek ağaçlar – Ağaçların arasında uçan kuşlar – Toprağın yapısı ve taşlar – Güneş ışığı ve sıcaklığı – Sokak hayvanları (kediler, köpekler) |
– Asfalt veya parke taşlarıyla kaplı yollar – Binalar ve apartmanlar – Çöp toplama araçları ve çöp konteynerları – Aydınlatma direkleri ve lambalar – Parklardaki demir oyun grupları ve banklar – Subaymızın/Marketin binası – Elektrik ve telefon hatları |
Sonraki Konuya Hazırlık
Soru: Hava gözlemleri neden ve kimler tarafından yapılır? Araştırınız. Ulaştığınız sonuçları bir rapor hâline getirerek sınıfınızda sununuz.
Cevap:
Hava Gözlemleri Neden Yapılır?
Hava gözlemleri, günlük hayatımızı doğrudan etkileyen hava durumu tahminlerini yapabilmek amacıyla gerçekleştirilir. Bu gözlemler sayesinde; insanlar sabah uyandıklarında nasıl giyinmeleri gerektiğine (şemsiye almalı mıyım, kalın giyinmeli miyim?), çiftçiler ekinlerini ne zaman ekip ne zaman biçeceklerine, denizciler ve pilotlar seferlerini yapılıp yapılmayacağına, afet durumlarında (sel, fırtına, kar yağışı vb.) önlemlerin zamanında alınmasına karar verebilirler. Ayrıca tarım, ulaşım, inşaat ve turizm gibi birçok ekonomik sektör hava gözlemlerine bağlı olarak planlar yapar.
Hava Gözlemleri Kimler Tarafından Yapılır?
Türkiye’de hava gözlemleri resmi olarak “Meteoroloji Genel Müdürlüğü” bünyesinde çalışan uzman meteorologlar, gözlemci teknisyenler ve hava durumu analistleri tarafından yapılır. Bu kişiler, özel olarak eğitilmiş bilim insanlarıdır. Gözlem istasyonlarında termometreler (sıcaklığı ölçmek için), barometreler (hava basıncını ölçmek için), anemometreler (rüzgar hızını ölçmek için) ve yağmur ölçerler gibi hassas aletler kullanırlar. Ayrıca günümüzde uydulardan ve hava balonlarından aldıkları verilerle de desteklenirler.
Sınıf Sunumu İçin Kısa Rapor Formatı Önerisi:
1. Giriş: Hava durumunun hayatımızdaki önemi.
2. Gelişme: Hava gözlemlerinin amacı (tarım, ulaşım, günlük hayata etkileri) ve bu işi yapan kurum (Meteoroloji Genel Müdürlüğü).
3. Yöntem: Kullanılan aletler (termometre, barometre vb.) hakkında kısa bilgi.
4. Sonuç: Hava gözlemleri olmasaydı hayatımızda nelerin zorlaşacağı hakkında çıkarım.
